مطالب پزشكي

اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) يك وضعيت سلامت روان است كه مي تواند پس از تجربه يا مشاهده يك رويداد آسيب زا ايجاد شود. اين يك اختلال پيچيده و ناتوان كننده است كه ميليون ها نفر را در سراسر جهان تحت تاثير قرار مي دهد. در اين مقاله به علائم و تشخيص PTSD، علل آن، عوامل خطر، گزينه هاي درماني و چيستي CPTSD مي پردازيم.

علائم و تشخيص PTSD:

علائم PTSD مي‌تواند از فردي به فرد ديگر متفاوت باشد، اما معمولاً شامل فلاش‌بك‌ها، كابوس‌هاي شبانه، واكنش‌هاي هيجاني شديد، اجتناب از يادآوري ضربه و تغييرات در افكار و احساسات است. اين علائم مي تواند بيش از يك ماه ادامه داشته باشد و باعث ناراحتي يا اختلال قابل توجهي در زندگي روزمره شود.

براي تشخيص PTSD، يك متخصص مراقبت هاي بهداشتي معمولاً ارزيابي كاملي از علائم، سابقه پزشكي و سابقه سلامت روان فرد انجام مي دهد. آنها همچنين ممكن است از ابزارهاي تشخيصي استاندارد، مانند راهنماي تشخيصي و آماري اختلالات رواني (DSM-5) براي تأييد تشخيص استفاده كنند.

علل PTSD:

PTSD در اثر قرار گرفتن در معرض يك رويداد آسيب زا ايجاد مي شود كه سلامت جسمي يا رواني فرد را تهديد مي كند. نمونه هايي از رويدادهاي آسيب زا كه مي تواند منجر به PTSD شود شامل جنگ نظامي، تجاوز جنسي، بلاياي طبيعي، تصادفات، و شاهد خشونت يا سوء استفاده است. مغز با فعال كردن پاسخ جنگ يا گريز، به تروما پاسخ مي دهد، كه مي تواند منجر به ترشح هورمون هاي استرس مانند كورتيزول و آدرنالين شود. اين هورمون ها مي توانند تغييراتي در عملكرد مغز ايجاد كنند كه مي تواند در ايجاد PTSD نقش داشته باشد.

عوامل خطر PTSD:

افرادي كه چندين رويداد آسيب‌زا را تجربه كرده‌اند، سابقه مشكلات سلامت رواني دارند يا سابقه خانوادگي PTSD دارند در معرض خطر بيشتري براي ابتلا به اين اختلال هستند. عوامل ديگري كه مي توانند خطر PTSD را افزايش دهند عبارتند از: زن بودن، سن كمتر در زمان تروما، و داشتن سيستم حمايت اجتماعي پايين.

درمان PTSD:

درمان PTSD معمولاً شامل تركيبي از درمان و دارو است. درمان شناختي رفتاري (CBT) يك نوع رايج درماني است كه به افراد مبتلا به PTSD كمك مي كند تا ياد بگيرند علائم خود را مديريت كنند و افكار و رفتارهاي منفي خود را تغيير دهند. انواع ديگر درمان، مانند حساسيت زدايي و پردازش مجدد حركت چشم (EMDR) و درمان متمركز بر تروما نيز مي تواند موثر باشد.

همچنين مي توان از دارو براي درمان علائم PTSD، به ويژه كابوس ها و فلاش بك ها استفاده كرد. مهاركننده هاي انتخابي بازجذب سروتونين (SSRIs) و مهاركننده هاي بازجذب سروتونين- نوراپي نفرين (SNRI).

آيا مي توان از PTSD پيشگيري كرد؟

در حالي كه هميشه نمي توان از PTSD جلوگيري كرد، اقداماتي وجود دارد كه مي توان براي كاهش خطر ابتلا به اين اختلال انجام داد. اينها شامل جستجوي كمك حرفه اي پس از يك رويداد آسيب زا، درگير شدن در تكنيك هاي آرامش بخش مانند تنفس عميق يا مديتيشن، و حفظ يك سبك زندگي سالم با ورزش منظم و يك رژيم غذايي متعادل است.

CPTSD چيست؟

اختلال استرس پس از سانحه پيچيده (CPTSD) نوعي از PTSD است كه در نتيجه قرار گرفتن طولاني مدت در معرض تروما، مانند سوء استفاده يا بي توجهي در دوران كودكي ايجاد مي شود. برخلاف PTSD سنتي كه معمولاً با يك رويداد آسيب‌زا همراه است، CPTSD با الگويي از قرار گرفتن در معرض تروما مشخص مي‌شود كه در يك دوره زماني طولاني رخ مي‌دهد. اين مي تواند منجر به طيف وسيعي از علائم پيچيده شود، مانند بي نظمي عاطفي، گسستگي و آسيب به خود. درمان CPTSD اغلب شامل تركيبي از درمان و دارو، با تمركز بر رسيدگي به تروماي زمينه‌اي و ارتقاي بهبودي است (زندگي سبز).

در نتيجه، PTSD يك اختلال پيچيده و ناتوان كننده است كه مي تواند تأثير قابل توجهي بر سلامت روان و رفاه فرد داشته باشد.